Składniki roślinne i fermentowane
Ekstrakt z liści melisy
O tej ilustracji
Melisa pachnie cytrusami, choć nie wydaje ani jednej cytryny. Ta roślina o pomarszczonych liściach należy do tej samej rodziny co mięta, a sposób, w jaki jej liście trafiają do szamponu, może być równie zaskakujący jak ich zapach. Prześledź ich losy poza doniczką z ziołami: od ekstrakcji aż po niewielką kostkę.
Krótka odpowiedź
Melissa Officinalis Leaf Extract to ekstrakt z liści melisy, stosowany jako roślinny składnik pielęgnujący skórę. Melisa jest pachnącą byliną o drobnych, bogatych w nektar kwiatach, a nie drzewem cytrusowym. Ekstrakty kosmetyczne można przygotowywać z użyciem wody i gliceryny lub innych płynów ekstrakcyjnych. Sposób przygotowania ma znaczenie: ekstrakt z liści wprowadza do receptury wybraną część substancji zawartych w roślinie, podczas gdy olejek eteryczny jest innym surowcem. W szamponie w kostce ekstrakt występuje obok składników odpowiedzialnych za mycie, strukturę i zapach.
Cytrusowa nuta u rośliny z rodziny jasnotowatych
Jeśli nazwa przywodzi ci na myśl żółte owoce, spójrz nieco niżej. Cytrusowy zapach melisy kryje się w zielonych liściach. Wyrastają one naprzeciwległymi parami na rozgałęzionych łodygach, mają pomarszczoną powierzchnię i delikatnie ząbkowane brzegi. Rozetrzyj lub zgnieć liść, a znajoma cytrynowa nuta stanie się znacznie wyraźniejsza. Między innymi dlatego rozpoznawanie tej rośliny daje tyle satysfakcji: wskazówka kryje się w liściach, a nie w okazałym kwiecie.
Jej nazwa botaniczna to Melissa officinalis. Należy do jasnotowatych, Lamiaceae, czyli tej samej rodziny co mięta. Czterokanciaste łodygi są kolejnym przejawem rodzinnego podobieństwa. Melisa pozostaje jednak odrębną rośliną; pokrewieństwo z miętami nie sprawia, że jej ekstrakt jest ekstraktem z mięty pieprzowej. Zioło o cytrynowym zapachu, mięta i cytryna to trzy różne surowce wyjściowe, nawet jeśli nasz nos dostrzega między nimi coś wspólnego.
Związek z pszczołami zapisany w nazwie
Melissa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego pszczołę miodną. To trafne skojarzenie dla rośliny, której drobne letnie kwiaty dostarczają nektaru odwiedzającym je owadom. Obok obfitych liści łatwo przeoczyć kwiaty: jasne, niepozorne, zebrane w górnych partiach pędów. Pszczoły mają inne priorytety niż ktoś, kto wybiera kwiaty do bukietu.
W ogrodzie melisa jest wieloletnią rośliną zielną, która odrasta co roku. Podziemne pędy i zdolność do samosiewu pomagają jej bujnie się rozprzestrzeniać, dlatego tak często rośnie w doniczce ograniczającej jej zasięg. Źródłem składnika jest więc żywa, ulistniona roślina, która ma swój sezon i sposób wzrostu, a nie gotowy cytrynowy zapach czekający w butelce.
Tworząc ekstrakt, wybiera się, co zachować z rośliny
Słowo Leaf, czyli „liść”, jest wyjątkowo pomocne na liście składników. Wskazuje użytą część rośliny, a Extract informuje, że surowiec uzyskano przez ekstrakcję, zamiast po prostu dodać odrobinę posiekanych liści. Nazwa kosmetyczna brzmi Melissa Officinalis Leaf Extract; zapamiętanie tych trzech elementów jest łatwiejsze niż uczenie się na pamięć ciągu łacińskich słów.
Dostawca może przygotować płynną wersję z użyciem wody i gliceryny. Inna udokumentowana wersja wykorzystuje wodę i glikol propylenowy. Te płyny pozwalają na różne sposoby włączyć substancje wyekstrahowane z liści do praktycznego surowca, który twórca receptury może odmierzać i mieszać. Wyobraź sobie wybieranie z utworu muzycznego fragmentów pasujących do nowej aranżacji: źródło pozostaje rozpoznawalne, ale rezultat nie jest już całym wykonaniem.
Liść to więcej niż jego zapach
Cytrynowa nuta jest świetnym wprowadzeniem, ale stanowi tylko jeden z aspektów liścia. Opracowania botaniczne opisują niewielką frakcję olejku eterycznego obok innych substancji, w tym kwasu rozmarynowego, flawonoidów i garbników. Nie musisz zapamiętywać tych nazw. Istotne jest to, że substancje odpowiedzialne za zapach i pozostałe związki chemiczne liścia to różne rzeczy.
Dlatego sposób przygotowania jest ciekawą częścią tej historii. Ekstrakcja z użyciem płynów na bazie wody i wytwarzanie olejku eterycznego to dwa różne sposoby wykorzystania tej samej rośliny. Wybór ekstraktu z melisy nie sprowadza się więc do decyzji, jak mocno produkt ma pachnieć cytryną. Kosmetyk może zawierać przygotowany surowiec z liści ze względu na jego rolę pielęgnacyjną, a kompozycję zapachową mieć opracowaną osobno.
Jak płynny składnik roślinny znajduje miejsce w szamponie w kostce
Stała postać produktu to forma, którą trzymasz w dłoni, a nie zasada, według której każdy składnik musi być dostarczany w stanie stałym. Składnik z melisy może początkowo mieć postać płynnego ekstraktu, a mimo to zostać włączony do kostki. Jego nośnik i zgodność z pozostałymi składnikami są częścią pracy twórcy receptury, podobnie jak ustalenie proporcji proszków, substancji myjących, tłuszczów i składników pielęgnujących.
Konkretnym przykładem jest szampon w kostce lavera z linii basis sensitive, w którego składzie ten ekstrakt z liści wymieniono obok ekstraktu z liści oczaru, oleju jojoba, skrobi i składnika myjącego. To krótki, ale ciekawy przegląd zadań ukrytych w jednej niewielkiej formie. Składniki roślinne uczestniczą w pielęgnacji, a za główne działanie myjące odpowiada osobny składnik. Kostka jest wynikiem współpracy wielu substancji, a nie sprasowanym ziołem.
Niech nazwa zioła rozbudzi ciekawość
Kiedy melisa zwróci twoją uwagę na opakowaniu produktu, zacznij od sprawdzenia sposobu jej przygotowania. Czy na etykiecie wymieniono ekstrakt z liści, olejek, czy może zupełnie inny składnik roślinny? Następnie przyjrzyj się przeznaczeniu produktu: szampon, kostka do mycia ciała i balsam bez spłukiwania mają różne zadania, nawet jeśli ta sama roślina pojawia się w kilku z nich.
Zapach gotowego produktu, odczucia podczas stosowania i jego dopasowanie do potrzeb wymagają osobnej oceny; nie da się ich wywnioskować z przyjemnego obrazu doniczki z ziołami. Rozpoznanie ekstraktu z liści pozwala jednak zadać bardziej przydatne pytanie niż „Czy melisa ładnie pachnie?”. Możesz zapytać, jaki udział ma ten przygotowany surowiec z liści w pielęgnacyjnym charakterze konkretnego produktu, który wybierasz.
Pytania, które mogą się pojawić
Czy melisa jest odmianą cytryny?
Nie. Melisa to Melissa officinalis, ulistniona bylina z rodziny jasnotowatych, do której należy też mięta. Jej liście po zgnieceniu wydzielają cytrynowy zapach, ale roślina nie jest drzewem cytrusowym. Ta różnica wyjaśnia, dlaczego Melissa Officinalis Leaf Extract i składnik ze skórki cytryny mają inne nazwy: pierwszy pochodzi z liści zioła, a drugi ze skórki owocu cytrusowego.
Czy szampon z tym ekstraktem musi pachnieć cytryną?
Sama nazwa nie mówi, jaki będzie zapach gotowego produktu. Liść zawiera substancje zapachowe, ale ekstrakt jest konkretnym przygotowanym surowcem, a produkt może mieć osobną kompozycję zapachową. W przywołanym przykładzie szamponu w kostce kompozycję zapachową wymieniono oddzielnie od ekstraktu z melisy. Wybierając zapach, kieruj się jego opisem dla danego produktu, a poznając roślinne składniki pielęgnujące, zwracaj uwagę na nazwę ekstraktu.
Dlaczego obok nazwy rośliny może pojawić się gliceryna?
Jeden z udokumentowanych ekstraktów kosmetycznych wykorzystuje wodę i glicerynę do przygotowania substancji wyekstrahowanych z liści oraz jako ich nośnik. Gliceryna może więc być częścią dostarczanego składnika roślinnego, a nie dowodem na to, że ktoś dodał do kostki świeże liście. To ciekawy wgląd w wytwarzanie składników: za krótką nazwą rośliny z przodu opakowania może kryć się starannie przygotowany płynny surowiec.
Jedna przydatna myśl
Zapamiętaj liść, cytrynowy zapach i etap ekstrakcji. Razem sprawiają, że Melissa Officinalis Leaf Extract przestaje być obcą nazwą na etykiecie, a staje się zrozumiałym składnikiem roślinnym. Najciekawsze jest tu rozróżnienie między zapachem rośliny a sposobem jej przygotowania do zastosowań kosmetycznych: to dwie odrębne historie, nawet jeśli zaczynają się w tym samym zielonym liściu.
Źródła
Źródła i dalsza lektura
- Melissa Officinalis Leaf ExtractCOSMILE Europe
- Melissa officinalisNC State Extension
- Melissa officinalis: lemon balmRoyal Horticultural Society
- Balm Mint organic Herbasol Extract Glycerine SBLipoid Kosmetik
- Balm Mint Herbasol Extract PG (PF)Lipoid Kosmetik
- Assessment report on Melissa officinalis L., foliumEuropean Medicines Agency
- Festes Pflegeshampoo basis sensitiv Feuchtigkeit & Pflegelavera










